Nông Nghiệp Bền Vững
KỸ THUẬT TRỒNG HÀNH TA
Hướng dẫn chi tiết từ làm đất đến thu hoạch năng suất cao
Điều Kiện Sống
Chuẩn Bị Giống
Nhu Cầu Nước
Hành Ta
Ascalonicum L
1. Đặc Điểm Sinh Học
Rễ chùm, ưa đất tơi xốp, pH 6-6.5. Chịu hạn, sợ úng. Ưa mát và ánh sáng.
2. Công Dụng
Gia vị, muối nén. Chữa cảm mạo, giải độc (chất alixin), tốt cho tiêu hóa.
3. Kỹ Thuật Trồng
Vụ T9-T10 (Bắc). Luống cao 15-20cm. Khoảng cách 20x15cm. Trồng bằng củ giống.
I. Công Dụng & Giá Trị
Hành ta được dùng như một loại gia vị phổ biến. Có thể sử dụng thân lá non, củ đã già để xào, nấu, tẩm ướp thức ăn... Trong dân gian có câu:
"Một củ hành bằng một sanh thịt"
người ta cho rằng ăn thịt lợn thì phải có hành. Hành già còn được dùng để muối nén, đặc biệt là trong dịp Tết Nguyên Đán. Hành ta khô có khả năng chịu bảo quản rất tốt, điều này cho thấy hành ta có ưu thế hơn hẳn hành hoa.
Trong y học: Hành có tác dụng kích thích tiêu hóa. Y học cổ truyền dùng hành để chữa trị: cảm mạo, giải độc, mụn nhọt, v.v... Trong hành tỏi có chất kháng khuẩn alixin, nên ăn hành tỏi rất có lợi để phòng ngừa cảm cúm và viêm đường hô hấp trong mùa đông.
II. Đặc Điểm Sinh Học
- Hệ rễ: Rễ chùm, phân bố chủ yếu ở tầng đất mặt. Hệ rễ có khả năng chịu khô hạn nhưng không chịu ngập úng.
- Thân: Thân thật rất ngắn gọi là đế giò. Thân giả là những bẹ lá phình to, chứa dinh dưỡng, khi trưởng thành tạo thành thân củ (củ hành).
- Lá: Hình ống, rỗng, tròn, dài 30 - 40cm, màu xanh, mặt lá có 1 lớp sáp mỏng.
- Khí hậu: Ưa thích khí hậu mát mẻ, có khả năng chịu rét.
- Ánh sáng: Là cây ưa thích ánh sáng.
- Đất đai: Ưa đất tơi xốp, giàu mùn, độ pH trung tính từ 6 - 6,5 (có thể chịu pH 5 - 5,5).
III. Kỹ Thuật Trồng Trọt
1. Thời Vụ
- Đồng bằng sông Hồng & Trung du Bắc Bộ:
- Trồng sớm: Đầu tháng 9 (chọn chân vàn cao, tiêu nước tốt).
- Chính vụ: Trung tuần tháng 9 đến trung tuần tháng 10.
- Các tỉnh phía Nam: Nên trồng vào mùa khô, thời tiết mát mẻ.
2. Đất và Phân Bón
Đất trồng: Nên luân canh với cây lúa nước. Cày bừa kỹ, tơi xốp, sạch cỏ dại. Lên luống rộng 1,1 - 1,2m, cao 15 - 20cm, rãnh rộng 25 - 30cm.
Định mức phân bón cho 1.000m²:
- Phân hữu cơ hoai mục: 1,5 - 2 tấn
- Đạm (urê): 13 - 15kg
- Supe phốt phát: 30 - 45kg
- Clorua kali: 15 - 20kg
* Bón lót: Toàn bộ phân hữu cơ + phân lân + 1/3 kali (trộn đều vào đất độ sâu
7-10cm).
* Kinh nghiệm: Dùng phân gia cầm hoai mục (ủ 5-6 tháng) rất hiệu quả. Tuyệt đối
không dùng phân tươi.
3. Kỹ Thuật Trồng
- Giống: Cần 40 - 50kg củ giống/1.000m². Chọn củ già, cắt bớt rễ, bóc vỏ ngoài (không bóc hết vỏ lụa). Ngâm dung dịch Supe phốt phát 2-3% trong 2-3 giờ.
- Mật độ: Khoảng cách 20 x 15cm hoặc 15 x 15cm (3,3 - 4,8 vạn cây/1.000m²).
- Cách trồng: Dúi củ hành xuống độ sâu khoảng 2/3 củ. Lấp đất bột kín.
- Phủ rơm: Sau khi trồng phủ kín mặt luống bằng rơm rạ/mùn rác để giữ ẩm và hạn chế cỏ dại.
4. Chăm Sóc & Phòng Trừ Sâu Bệnh
Tưới Nước
Tưới 2 lần/ngày (sáng, chiều) cho đến khi mọc. Sau đó giữ ẩm thường xuyên (tưới rãnh hoặc gáo). Ngừng tưới 3-4 tuần trước thu hoạch.
* Không tưới chiều muộn. Các thời kỳ quan trọng: sau trồng 35-40 ngày, 50 ngày, 60 ngày.
Bón Thúc
Bón 3-4 lần (sau trồng 20-25 ngày, 35-40 ngày, 50 và 60 ngày). Pha loãng nồng độ 1-2%, tưới cách gốc 7-10cm. Tưới nước rửa lá sau khi tưới phân.
* Chú ý bổ sung Kali vào ngày 50 và 60 để tạo củ.
IV. Thu Hoạch & Bảo Quản
- Thời điểm: Sau trồng 120 - 130 ngày. Khi lá gần gốc vàng úa, phần trên héo rũ.
- Trước thu hoạch: Để ruộng khô trước 1 tháng.
- Cách thu: Nhổ cả cây, rũ sạch đất. Trải ra đất phơi se vỏ (nếu trời khô).
- bảo quản: Buộc túm 1-2kg, phơi nắng nhẹ đến khi thân lá khô, vỏ màu nâu cánh gián. Treo nơi thoáng mát, cao ráo (tốt nhất là nơi có khói bếp).
- Năng suất: Trung bình 15 - 20 tấn tươi/ha.
Quy Trình Sinh Trưởng (120-130 Ngày)
Trồng & Chăm Sóc
Ngày 1-20 - Xử lý củ giống, trồng 2/3 củ, phủ rơm.
Bón Thúc
Ngày 20-60 - 3-4 lần. Ngày 50, 60 bón Kali tạo củ.
Phát Triển Củ
Ngày 60-100 - Giữ ẩm, phòng sâu bệnh (khô đầu lá).
Thu Hoạch
Ngày 120-130 - Khi lá vàng, rũ. Phơi hành se vỏ.