Rau Gia Vị
HẸ
(Allium tuberosum)
Hẹ là loại rau gia vị được dùng phổ biến trong đời sống hàng ngày. Dùng hẹ để nấu canh, muối chua với giá đỗ và ăn sống.
Điều Kiện Sống
Chuẩn Bị
Yêu Cầu Nước
Hẹ
Allium tuberosum
1. Đặc Điểm Sinh Học
Thân thảo, mảnh mai, cao 20-30cm. Rễ ăn nông. Lá dẹt, hoa trắng.
2. Công Dụng
Nấu canh, ăn sống, chữa ho, tiêu hóa.
3. Kỹ Thuật Trồng
Vụ tháng 10-11 (hoặc tháng 9). Đất thịt nhẹ, cát pha.
I. CÔNG DỤNG
Hẹ là loại rau gia vị được dùng phổ biến trong đời sống hàng ngày. Dùng hẹ để nấu canh, muối chua với giá đỗ và ăn sống. Món mì vằn thắn thì không thể thiếu hẹ.
Hẹ dùng để chữa ho, hẹ có tác dụng tăng cường tiêu hóa v.v... Theo kinh nghiệm dân gian thì nên dùng hẹ vào mùa xuân. Hẹ cũng có chất kháng khuẩn như các loài hành tỏi khác. Hẹ có mùi vị đặc biệt.
"Đầu tư cho trồng hẹ không cao nhưng mang lại hiệu quả kinh tế."
Cây hẹ dùng được cả thân củ và lá.
II. ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC
- Thân & Rễ: Hẹ là loại thân thảo, mảnh mai, cây cao 20 - 30cm. Đế giò của cây hẹ (thân thật) nhỏ hơn giò cây hành. Hệ rễ ăn nông có nhiều rễ phụ, phân bố ở tầng đất mặt, hệ rễ không chịu hạn và ngập úng.
- Lá & Hoa: Lá dẹt, bản lá hẹp, dầy, đầu lá nhọn. Hoa có màu trắng, mọc trên một nhánh kéo dài, một số hoa tập trung như một cái tán. Hạt nhỏ, có màu đen.
- Khí hậu: Cây hẹ ưa thích khí hậu mát mẻ, có khả năng chịu rét, nhiệt độ thích hợp cho cây sinh trưởng, phát triển trong phạm vi 20 - 25°C, là cây yêu cầu ánh sáng mạnh.
- Đất trồng: Hẹ là cây ưa ẩm, nhưng không chịu hạn, cũng không chịu úng. Yêu cầu đất đai tơi xốp, chủ động tưới tiêu.
III. KỸ THUẬT TRỒNG TRỌT
1. Thời vụ trồng
Thời vụ trồng hẹ thích hợp từ tháng 10 đến tháng 11, thời vụ sớm có thể trồng vào tháng 9. Hẹ có thể trồng nhiều vụ trong năm.
2. Đất và phân bón
Đất trồng: Cần cày bừa kỹ, tơi xốp, sạch cỏ dại, đất thịt nhẹ và cát pha thích hợp cho hẹ. Trước khi trồng nên để ải để hạn chế cỏ dại và mầm bệnh.
Lên luống: Mặt luống rộng từ 1,1 - 1,2m, độ cao luống 0,20 - 0,25m, rãnh luống 0,25 - 0,30m.
Phân bón cho 1.000m²:
- Hữu cơ hoai mục: 1,5 - 2,0 tấn (hoặc 25-30kg hữu cơ vi sinh)
- Phân urê: 15 - 20kg
- Clorua kali: 13 - 15kg (hoặc 100kg tro bếp)
- Supe phốt phát: 25 - 30kg
* Phương pháp bón: Bón lót toàn bộ phân hữu cơ, phân supe phốt phát, với 1/3 lượng phân urê và 1/3 lượng phân kali. Bón lót vào rạch hoặc vào mặt luống. Trộn đều các loại phân với đất trước khi trồng.
3. Chuẩn bị giống
- Hẹ có thể trồng bằng thân củ (vô tính) và gieo hạt (hữu tính).
- Thông thường người ta trồng bằng thân củ. Nếu trồng bằng thân củ thì trước khi trồng cần cắt bớt rễ, loại bỏ củ giống không đạt tiêu chuẩn. Mỗi khóm trồng 3 - 4 tép giống.
- Nếu trồng bằng hạt giống thì cách gieo hạt cũng như đối với cây hành hoa. Sau khi gieo cây có 4 - 5 lá thật thì nhổ đi trồng, mỗi khóm trồng 3 - 4 cây.
4. Khoảng cách & Mật độ
Khoảng cách hàng x khóm khoảng 15 x 15cm mật độ trồng trên 1.000m² khoảng 4 vạn khóm.
IV. THU HOẠCH VÀ BẢO QUẢN
- Thu hoạch: Hẹ là loại gia vị ăn lá là chủ yếu, sau mỗi lần thu hoạch
lá, lá non sinh trưởng rất mạnh nên có thể thu hoạch lá nhiều lần trong quá trình cây
sinh trưởng.
Sau khi trồng 50 - 60 ngày thì có thể thu hoạch lần thứ nhất.
Sau đó cứ khoảng 30 - 35 ngày thì thu hoạch các đợt tiếp theo. Khi thu hoạch để lại 3 - 4cm ở phần gốc cây. - Để giống: Khi để giống cần nhổ bỏ những cây yếu, không đủ tiêu chuẩn làm giống. Khoảng cách các cây giống 10 - 15cm, cần bón thúc phân kali, phân lân để thân củ phát triển tốt. Khi cây già, lá khô héo, nhổ cả khóm buộc lại thành từng bó rồi phơi dưới nắng nhẹ hoặc hong khô ở nơi thoáng mát, bảo quản giống cho vụ sau.
Quy Trình Sinh Trưởng
Trồng
Tháng 10-11 (Thân củ/Hạt)
Chăm Sóc
Tưới nước, giữ ẩm
Thu Hoạch Lần 1
Sau 50-60 ngày
Các Đợt Tiếp Theo
Cứ 30-35 ngày