InBonsai

Cây Công Nghiệp - Gia Vị

HỒ TIÊU

(Piper nigrum L)

Hạt hồ tiêu là loại gia vị được dùng rất phổ biến trong việc chế biến các món ăn. Hồ tiêu có vị cay, thơm hấp dẫn, nhưng nóng. Hồ tiêu có tác dụng kích thích tiêu hóa, làm tăng độ ngon miệng.

Điều Kiện Sống

wb_sunny
Ấm Áp Khí hậu
water_drop
Ưa Ẩm Nhu cầu nước
landscape
Bazan Đất trồng tốt nhất

Chuẩn Bị

content_cut
Dây lươn/thân Nhân giống
wb_sunny
Ưa Sáng Khi trưởng thành
Trụ: 2-2.5m x 2-2.5m

Độ pH Đất

5.5-7
pH 5.5 - 7
Hồ Tiêu

Hồ Tiêu

Piper nigrum L

1.6-2k
Trụ/ha mật độ
12-4
Tháng thu hoạch
spa

1. Đặc Điểm Sinh Học

Thân leo, mỗi đốt có rễ. Lá giống trầu không. Chùm hoa hình đuôi sóc. Quả hình cầu, 1 hạt.

Thích nghi: 85%
restaurant

2. Công Dụng

Gia vị phổ biến. Kích thích tiêu hóa. Mặt hàng xuất khẩu quan trọng.

Giá trị: 95%
agriculture

3. Kỹ Thuật Trồng

Trồng bằng dây lươn/dây thân. Cần trụ (nọc). Cây che bóng. Bón phân định kỳ.

water
Tưới nước
content_cut
Tỉa cành
grid_on
Phân bón

favorite I. CÔNG DỤNG

Hạt hồ tiêu là loại gia vị được dùng rất phổ biến trong việc chế biến các món ăn. Hồ tiêu có vị cay, thơm hấp dẫn, nhưng nóng.

Hồ tiêu có tác dụng kích thích tiêu hóa, làm tăng độ ngon miệng. Hồ tiêu là mặt hàng xuất khẩu quan trọng.

spa II. ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC

  • Thân lá: Hồ tiêu là cây công nghiệp lâu năm, thân thuộc dạng dây và leo, mỗi đốt đều có khả năng ra rễ bất định, loại rễ này có thể bám vào các cây khác. Lá mọc cách trên thân, lá giống như lá trầu không, nhưng đầu lá thuôn hơn, xanh hơn và cứng hơn lá trầu không.
  • Hoa quả: Chùm hoa hồ tiêu có hình đuôi con sóc, một chùm có khoảng 20 - 30 quả. Quả hình cầu, mỗi quả chỉ duy nhất có một hạt.
  • Khí hậu: Hồ tiêu ưa thích khí hậu ấm áp, có khả năng chịu nóng, ưa ẩm, nhưng không chịu ngập úng.
  • Đất trồng: Đất trồng tiêu phải có tầng canh tác dày 50 - 100cm, giàu chất hữu cơ, tưới tiêu thuận lợi, độ pH từ 5,5 - 7. Hồ tiêu có thể sinh trưởng trên nhiều loại đất nhưng loại đất đỏ bazan là thích hợp hơn cả, cũng có thể trồng hồ tiêu trên đất sa phiến thạch, đất phù sa bồi tụ... Đất có độ dốc 5° là thích hợp để trồng tiêu.

agriculture III. KỸ THUẬT TRỒNG TRỌT

1. Thời Vụ

Hiện nay tình hình biến đổi khí hậu diễn biến rất phức tạp gây ra rất nhiều khó khăn cho người sản xuất. Vì vậy nhà vườn cần có các biện pháp để ứng phó kịp thời. Hồ tiêu được trồng chủ yếu ở Quảng Trị, các vùng Đông Nam Bộ và Tây Nguyên, v.v... Thời vụ thay đổi theo điều kiện thời tiết từng vùng miền và đặc tính của giống.

2. Ươm Giống, Nhân Giống

Nhân giống hồ tiêu chủ yếu bằng dây lươn và dây thân. Theo quy trình kỹ thuật trồng hồ tiêu ở Chư Sê của hiệp hội hồ tiêu Việt Nam (VPA) 2012 thì tiêu chuẩn của hom giống như sau:

  • Hom tiêu dây lươn: Có tuổi sinh trưởng trung bình (bánh tẻ) có 3 - 4 đốt, không có sâu bệnh hại, dây lươn lấy ở các vườn có trên 4 tuổi, cắt bỏ hết lá khi ươm.
  • Hom tiêu dây thân: Có tuổi sinh trưởng trung bình (bánh tẻ), khỏe, có từ 4 - 6 đốt, các đốt có rễ bám tốt. Hom giống được lấy từ các vườn tiêu có 12 - 18 tháng tuổi hoặc từ các vườn nhân giống tiêu. Hom giống được lấy ở vị trí cách mặt đất 25 - 30cm, loại bỏ phần ngọn dây còn non, cắt bỏ một số lá trên hom.
Kỹ thuật ươm giống: Sau khi có hom giống có thể trồng thẳng ra vườn sản xuất. Nhưng tốt nhất nên giâm hom vào bầu hoặc cát ẩm để tăng tỷ lệ sống sau khi trồng.

Kích thước bầu 25 x 15 - 16cm, dưới đáy có 8 - 10 lỗ để thoát nước. Có thể dùng túi ni lông để làm bầu. Mỗi bầu cho 1,5kg đất mặt với 0,5kg phân hoai mục và 30g supe phốt phát. Các nguyên liệu trên trộn đều với nhau trước khi giâm. Mỗi bầu giâm 1 - 2 hom giống, ít nhất phải có 2 đốt nằm sâu trong đất. Hằng ngày phải tưới nước giữ ẩm và làm mái che.

Khi hom ra mầm cần giảm dần bóng râm, tăng cường ánh sáng. Khi hom giống có 4 - 5 lá thì đem trồng.

3. Phân Bón (cho mỗi gốc/năm)

Theo tài liệu của Viện khoa học Việt Nam:

  • Năm thứ nhất: 10 - 15kg phân hữu cơ hoai mục; 150g phân urê, 300g supe phốt phát và 80g clorua kali (KCl). Bón lót toàn bộ phân hữu cơ, phân lân vào hố trước khi trồng nên bón 1/3 khối lượng phân đạm và 1/3 lượng phân kali trước khi trồng. Nhất thiết phải trộn phân với đất.
  • Năm thứ hai: 15kg phân hữu cơ hoai mục; 200g phân urê; 300g supe phốt phát và 120g clorua kali (KCl).
  • Năm thứ ba: 15 - 20kg phân hữu cơ hoai mục; 300 - 500g phân urê; 450 - 500g supe phốt phát và 200g clorua kali (KCl). Không được lạm dụng phân đạm vô cơ.

4. Khoảng Cách, Mật Độ

Khoảng cách, mật độ hồ tiêu phụ thuộc vào đặc tính của giống, loại nọc (trụ) và số lượng dây/nọc.

  • Trụ (nọc) chết (gỗ, bê tông): Khoảng cách 2 x 2,5m đến 2,5 x 2,5m, mật độ khoảng 1.600 - 2.000 trụ/ha.
  • Giống tiêu sẻ: Khoảng cách 1,8 x 2m/1 trụ/2 dây, mật độ khoảng 2.700 - 2.770/ha.
  • Trụ sống (mít, vông, lồng mức): Nên trồng trước 1-2 năm, đào sâu để hạn chế rễ tranh chấp dinh dưỡng.

5. Kỹ Thuật Trồng

Đào hố sâu 40 - 50cm, đường kính tương tự. Bố trí hướng hàng Đông Tây. Đặt bầu cách trụ khoảng 20 - 25cm, cắt bỏ túi ni lông, phủ đất kín bầu. Với trụ đúc/gỗ có thể trồng 2 hom hay 2 bầu/trụ; đào 6-7 hố xung quanh, mép hố cách mép trụ 12-15cm. Trụ gạch đường kính 70-80cm.

6. Chăm Sóc

Tưới nước: Tùy thời tiết, trung bình 7 - 10 ngày tưới một lần (gốc hoặc phun). Dùng nước sạch.
Làm giàn che nắng, chắn gió: Trước khi trồng cần làm giàn che và chắn gió. Khi cây còn nhỏ cần tủ gốc giữ nhiệt.
Trồng cây che bóng: Với trụ chết, cần trồng cây che bóng (như keo dậu, khoảng cách 6 x 12m).
Trồng cây trụ tạm: Nếu trồng tiêu cùng năm với trụ sống, cần trồng trụ tạm (đường kính 10-15cm, cao 3m, cách trụ sống 18-20cm) để tiêu leo trong 2-3 năm đầu.
Buộc dây, tỉa cành, tạo hình:
  • Khi dây dài 25-30cm, buộc vào trụ. 5-7 ngày buộc/lần (mùa mưa), 10 ngày/lần (mùa nắng).
  • Khi cây cao 1-1.2m, cắt để lại 3-4 đốt, để 2 nhánh. Tỉa lần 2 khi nhánh có 10 đốt (chừa 4-5 đốt). Cắt tỉa 4-5 lần để tán to khỏe.
Bón thúc:
  • Năm 1: Sau 1-2 tháng, bón 50% urê + kali, đào rãnh quanh gốc. Cuối mùa mưa bón phần còn lại.
  • Năm 2: Bón toàn bộ hữu cơ, 50% urê + kali. Còn lại bón giữa mùa mưa.
  • Năm 3: Sau thu hoạch tiếp tục bón tương tự.
Sâu bệnh: Thường bị rệp sáp, rầy, tuyến trùng. Dùng thuốc BVTV khi thành dịch, tuân thủ hướng dẫn.

inventory_2 IV. THU HOẠCH VÀ BẢO QUẢN

  • Thời vụ: Sau khi ra hoa 8 - 10 tháng thì quả chín. Thu hoạch tập trung tháng 12 đến tháng 4. Một năm có thể thu 2 lần.
  • Phân loại:
    • Hồ tiêu đen: Thu hoạch quả chưa chín già (có quả đỏ/vàng). Phơi khô vỏ nhăn nheo đen. Cay và thơm hơn tiêu trắng.
    • Hồ tiêu sọ (trắng): Thu hoạch quả chín đỏ hoàn toàn, loại bỏ vỏ, hạt màu trắng ngà/xám.
    • Hồ tiêu đỏ: Thu hoạch quả chín thật già, ủ chín, có bí quyết giữ màu đỏ. Giá trị xuất khẩu cao gấp 3-4 lần tiêu đen.
  • Bảo quản: Phơi 3 - 4 nắng, độ ẩm hạt 12 - 13% (dưới 15%). Bảo quản túi nilon kín hoặc bao chuyên dùng.
Phân Bón (Năm thứ 3 - Cho mỗi gốc)
compost
15-20 kg Hữu cơ
science
300-500 g Urê
science
450-500 g Supe phốt phát
science
200 g Clorua kali

Quy Trình Canh Tác

Ươm / Trồng

Hom dây lươn / dây thân

Chăm Sóc Năm 1-2

Tưới nước, làm giàn che, bón phân

Ra Hoa - Kết Trái

Sau 8-10 tháng ra hoa thì chín

Thu Hoạch

Tháng 12 - Tháng 4