Cách đánh giá một cây mai đẹp

Trước khi bàn về cách đánh giá một cây mai đẹp ra sao, thiết nghĩ chúng ta nên đề cập sơ qua đến cái thú chơi và thưởng ngoạn cây kiểng của người Á Đông nói chung và người Việt Nam mình nói riêng ra sao. Liệu điều này có khác với quan niệm chơi kiểng của các nghệ nhân phương Tây hay không?

Thú chơi và thưởng ngoạn cây kiểng của người Âu Mỹ

Người phương Tây nói chung, từ một vài thế kỷ trở về trước họ cũng rất thích chơi kiểng. Lý do đơn giản là họ cũng muốn được sống gần gũi với thiên nhiên. Những nghệ nhân chuyên nghiệp lẫn tài tử này cũng cố lặn lội tìm tòi những giống cây quí hiếm và lạ lẫm có sẵn tại địa phương, hoặc săn tìm từ những châu lục xa xôi khác, dù nơi đó là khu rừng rậm nguyên sinh, hay vùng sa mạc hoang vu ít người lui tới...

Do thời này đất rộng người thưa, nên dù sống nơi phồn hoa đô hội mà nhà nào cũng có khoảnh đất đai dư thừa, có vườn tược rộng rãi để trồng một số cây kiểng.

Cái thú chơi kiểng của người thời này là chỉ thích trồng loại kiểng lớn trong vườn nhà để tương xứng với khu nhà cửa khang trang và dinh thự to lớn của họ. Tất nhiên với kiểng lớn này không thể trồng chậu mà trồng thẳng ra đất vườn. Các giống cây Thích (Japonicum), Tuyết tùng (Cadrus), Thông (Pinus) Thông rụng lá (Larix)... đều được trồng phổ biến nhiều nơi.

Ngay giống Xương rồng, họ cũng chỉ chọn trồng những giống có thân cao to từ vài ba mét đến năm bảy mét như các giống Euphorbia, Antiqorum, Ferocactus Wedzenii...

Nhưng, từ giữa thế kỷ 19 trở về sau này, nhất là những năm đầu của thế kỷ 20, ý thích trồng loại kiểng lớn của giới nghệ nhân chơi kiểng Âu, Mỹ, dù có muốn cũng ít người có khả năng thực hiện được. Lý do là vào thời này mật độ đô thị dân ở đâu cũng tăng cao đột ngột, vì vô số dân quê rủ nhau đổ xô về các thành phố để tìm kế mưu sinh nên đường sá được mở mang nhiều thêm, rộng thêm, và nhà cửa thì thi nhau mọc lên như nấm. Ngay các nhà trệt cũng xây lên cao tầng, như vậy mới đáp ứng được nhu cầu nhà ở cấp thiết cho dân nhập cư.

Như vậy thì đâu ai còn thừa thải đất đai để lập vườn tược rộng mênh mông như trước nữa! Từ đó mọi người mới bắt đầu “làm quen” với loại kiểng nhỏ trồng trong chậu, trong đó có kiểng Bonsai.

Nghệ thuật chơi loại kiểng lùn Bonsai đã được thịnh hành ở nhiều nước Á Châu như Trung Quốc, Nhật Bản... từ gần chục thế kỷ trước, nhưng mãi đến đầu thế kỷ thứ 20 vừa qua các nghệ nhân chơi kiểng phương Tây bắt đầu tìm hiểu, nghiên cứu và không ngờ bị thu hút vào cuộc nhanh chóng.

Vì rằng, các loại kiểng nhỏ trồng trong chậu trệt này người ta có thể chưng ngoài lan can, treo trước hiên nhà, hoặc đưa hẳn vào tận phòng khách, phòng ngủ... Với năm ba chậu kiểng nhỏ như vậy đâu chiếm nhiều diện tích để chưng bày?

Và, chính vào thời điểm “tấc đất tấc vàng” này đã thúc đẩy nghề làm kiểng giả ra đời với nhiều kiểu dáng và màu sắc giống như cây thật, giúp người ở nhà cao tầng chật chội, và những người không có thì giờ rổi rành vì cả ngày phải bận rộn tất bật với việc mưu sinh vui thú mua về trưng bày, mà hằng ngày khỏi phải chăm sóc tưới bón! Tuy là kiểng giả nhưng giá bán thường cao hơn kiểng thật...

Bàn về thú chơi và cách thưởng ngoạn cây kiểng của người phương Tây, nhiều người nhận xét rằng họ chơi kiểng chỉ nhằm vào mục đích làm vật trang trí cho vườn cảnh hay cho phòng khách là chính. Họ chỉ chú trọng nhiều đến màu sắc của cành lá tươi tốt, của dáng cây ngoạn mục và giống kiểng càng lạ càng hấp dẫn.

Nói cách khác, đối với người phương Tây, chậu kiểng chỉ đóng vai trò một bức tranh quí, hay như một món đồ vật nào đó có giá trị, rồi được chưng bày theo một góc độ hợp lý nhất cốt sao cho làm nổi bật được giá trị thẩm mỹ của toàn cảnh là đã đạt yêu cầu của người trồng rồi.

Thú chơi và thưởng ngoạn cây kiểng của người Việt mình ra sao?

Như quí vị đã biết, khoảng 100 năm trước Công nguyên, người Trung Hoa đã sáng tạo ra được một thứ nghệ thuật độc đáo, mà suốt một thời gian dài khoảng 15 thế kỷ, được thế giới đánh giá là “vô tiền khoáng hậu”, đó là Penjing. Penjing được biết đến với nhiều tên gọi như “Bồn tai”, “Bồn ngoạn”, rồi “Bồn thư”... là nghệ thuật thu nhỏ phong cảnh hoành tráng bên ngoài thiên nhiên vào một bồn cảnh nhỏ gọn mà vẫn giữ được những đường nét tự nhiên, khiến người khó tính đến đâu khi nhìn vào cũng phải hết lời trầm trồ khen ngợi.

Nhưng đến khoảng thế kỷ thứ mười hai, nhiều nghệ nhân hoa kiểng tài hoa của Nhật đã góp công lớn “biến cải” Penjing thành kiểng Bonsai, là loại kiểng trồng trong chậu cạn, còn gọi là kiểng lùn mang phong thái riêng biệt của Nhật, và nhanh chóng được giới chơi kiểng trên thế giới đặc biệt ưa chuộng.

Vì rằng, cây Bonsai đã mang được đúng những kiểu mẫu của các cây mọc trong thiên nhiên vào trong chậu cạn, khay trẹt, bằng kỹ thuật riêng nên mới dễ dàng mang lại cảm xúc gần gũi đối với giới thưởng ngoạn.

Còn tại nước ta, phong trào kiểng Bonsai tuy mới rầm rộ cách đây khoảng năm sáu thập niên thôi nhưng sự ham thích trong giới trồng và chơi kiểng ngày càng tăng. Đó đó là một điều mừng.

Nói chung, thú chơi cây kiểng ông cha mình đã biết đến cả ngàn đời nay, có thể ngay vào thời dân mình bị Trung Hoa đô hộ suốt ngàn năm (từ năm 207 trước Công Nguyên đến năm 938 sau Công Nguyên)? Nhiều người đưa ra giả thuyết là trong thời kỳ Bắc thuộc, thế nào các viên chức người Việt cũng có dịp lui tới Trung Hoa và chính họ đã đem nghệ thuật trồng kiểng Penjing về rồi âm thầm truyền bá cho nghệ nhân trong nước bắt chước làm theo...

Mà thực tế cũng chứng minh điều đó: nghệ thuật trồng và uốn sửa kiểng của ta từ xưa đến nay cũng có nghệ thuật trồng và uốn sửa kiểng của ta từ xưa đến nay cũng có ảnh hưởng phần nào đến các môn nghệ thuật thần kỳ Penjing của Trung Hoa và cả Bonsai của Nhật Bản.

Điều giúp chúng ta dễ nhận biết đến điều này là khi nghiên cứu đến nghệ thuật uốn sửa kiểng cổ và kiểng thế ta thấy người xưa cũng chú trọng rất nhiều đến cách kềm hãm tuổi đời đã tăng trưởng của cây để cây trồng trong chậu có thân nhỏ bé lại cho hợp với khung cảnh sống một chật hẹp của nó. Cách làm kế đó là lão hóa cây trồng tạo cho cây kiểng mang những đường nét già nua của cây cổ thụ sống lâu vùng hoang dã. Rồi đến cách uốn sửa cây theo các thế căn bản...

Bao nhiêu điều đó cũng đủ cho ta thấy nghệ thuật trồng và uốn sửa kiểng của ta có chịu ảnh hưởng ít nhiều đến nghệ thuật bồn cảnh Penjing và Bonsai.

Tất nhiên, chúng tôi không thể phủ nhận, trái lại còn tự hào ở chỗ tiên nhân mình đã tạo được phong thái riêng trong nghệ thuật trồng và thưởng ngoạn kiểng: đó là tạo cho mỗi cây kiểng có một sắc thái triết lý về đạo hay về đời.

Như trên đã nói, người Âu Mỹ đa số trồng và chơi kiểng chỉ chú trọng đến phần hình thức, tức phần thực dụng là chính. Còn nghệ nhân hoa kiểng của ta khi trồng kiểng ngoài việc tạo cho cây kiểng có hình dáng đẹp, họ còn ngầm kỷ thác vào đó một tâm sự, một chí hướng, có khi là một sắc thái triết lý về Đạo Hay Đời của mình một cách kín đáo.

Phía người trồng đã vậy, còn phía người xem ngày nay cũng đã đạt được đến trình độ hiểu biết cao siêu, nếu không hơn cũng không hề thua kém một dân tộc nào khác trên thế giới.

Khi ngắm kiểng chỉ cần người thưởng ngoạn có chút hiểu biết về nghệ thuật trồng kiểng, kèm theo vốn sống và nhiều xúc cảm thì đều dễ dàng phát hiện ít nhiều (tùy vào trình độ hiểu biết của mỗi người) về những điều kỳ diệu mà người trồng đã ngầm kỷ thác vào “tác phẩm nghệ thuật” của họ. Đây cũng được xem là cách “văn dĩ tải đạo” mà các nhà văn nhà thơ xưa nay thường làm. Đây thực sự chính là phần hồn của cây kiểng và mức độ giá trị cũng như ma lực thu hút ít hay nhiều của cây kiểng cũng xuất phát từ đây...

Do lẽ đó, việc nhìn ngắm cây kiểng để đánh giá sự tốt xấu ra sao còn tùy thuộc vào trình độ hiểu biết của từng người thưởng ngoạn. Và, việc này dứt khoát đòi hỏi phải có sự cân nhắc cẩn trọng, như vậy mới đạt được lời bình phẩm xác đáng. Không cho phép mình dễ tính theo cách làm của kẻ rỗi rãnh “cưỡi ngựa xem hoa” để rồi khen chê tùy hứng. Những nghệ nhân có nhiều năm kinh nghiệm trong nghề không ai tự cho phép mình làm như vậy cả.

Xin được bàn rộng thêm một chút: đối với những người thích trồng và chơi kiểng thì việc ngắm kiểng được coi là một thú vui đặc biệt đối với họ.

Cùng ngắm kiểng với nhiều người “đồng điệu” lại càng vui nhộn hơn! Mặc dầu có thể lúc đầu gặp cảnh “năm người mười ý”, nhưng kết cuộc cũng định ra được giá trị thấp cao ra sao. Vì vậy, xưa nay trong lúc “trà dư tửu hậu” mà đem chuyện kiểng ra bàn thường cũng “xôm tụ” không thua kém gì nói chuyện “gà nòi” hay về một loại hình nghệ thuật nào khác!

Ngắm kiểng bao giờ cũng đi kèm với sự bình phẩm cây kiểng xấu đẹp ra sao, gặp được cái đẹp thì học hỏi, ngược lại nếu phát hiện ra cái sai, cái xấu thì... cũng đem lại cho mình một bài học quí. Đó là chưa nói đến việc biết thuật đánh giá một cây kiểng để định được giá trị thực của nó là điều cần thiết đối với người mua kiểng, tránh sa vào cảnh “tiền mất tật mang” dở khóc dở cười...

Bây giờ, xin trở lại đề tài: cách đánh giá cây mai đẹp.

Cách đánh giá cây mai đẹp:

Xưa nay, bất cứ nghệ nhân nào trồng mai kiểng cũng đều tìm mọi cách để mong sáng tạo được những cây mai đẹp đẽ làm đẹp cho đời. Còn với người mua mai về chưng thì chắc chắn theo tâm lý chung, ai cũng muốn tránh cho được sự lầm lẫn trong chọn lựa để có cây mai đẹp mà thưởng ngoạn.

Do cây mai có khả năng sống hơn trăm năm, tuổi “thọ” của cây còn dài hơn cả một đời người, vì vậy đời trước ông bà trồng, nếu được chăm bón tốt, cây mai đó có thể lưu lại cho con cháu đời sau. Điều này xưa nay không phải là chuyện hiếm thấy. Chính vì lẽ đó nên trồng mai kiểng, bất cứ ai cũng mong muốn chọn cho được những cây thật đẹp mới ưng bụng.

Muốn chọn được cây mai đẹp, quí vị nên thuộc nằm lòng câu:

“Nhất Thân - Nhì Đế - Tam Tàn - Tứ Thế”.

Lời khuyên nhủ của câu này là: muốn đánh giá sự tốt, xấu của một cây mai kiểng, ta nên tuần tự đánh giá các phần sau đây của cây theo thứ tự trước sau, như sau:

• Việc đầu tiên được đánh giá là quan trọng nhất cần xét đến là phần thân cây.
• Kế đó ta mới chú ý đến phần đế, tức là phần gốc cây mai và bộ rễ mọc nổi trên mặt đất chậu trồng.
• Chi tiết thứ ba, kém quan trọng hơn cần xét đến là phần tán lá.
• Cuối cùng xét đến các thế của cây kiểng. Thông thường đối với nhiều người thì thế cây được xem là phần dễ bắt mắt người xem nhất, nhưng được khuyên là nên chú trọng sau cùng.

Có lẽ nhiều người tự tự hỏi:

Tại sao phần thân cây lại cần ưu tiên xét đến?

Điều này dễ hiểu, vì thân của cây mai kiểng– xin được phép so sánh đâu có khác chi vóc dáng của cô thiếu nữ xuân thì? Thân cây có suôn sẻ thanh mảnh tạo được đường nét uyển chuyển mới được đánh giá là đẹp. Ngược lại cây mai kiểng mà thân vặn vẹo, đoạn to đoạn nhỏ thì... dẹp nổi gì! Hơn nữa, phần thân khi đã đến tuổi trưởng thành, độ dẻo dai không còn nữa thì không ai tài nào uốn sửa lại được. Cho nên nếu trước đây người trồng uốn sửa không khéo thì sau này thân có xấu cũng đành để vậy mà thôi.

Vì vậy, khi chọn phần thân của mai tơ thì đòi hỏi thân cây phải tròn trịa, cứng cáp, vỏ trơn láng. Thân cây phải ngay thẳng, không vặn vẹo và thân phải nhỏ hơn phần gốc và lớn hơn các cành. Với thân cây mai già, thân cây cần có độ cong, như vậy mới dễ dàng tạo cho người thưởng ngoạn hình dung ra dáng vẻ của một người già lão với cái lưng còng. Vỏ cây cần nứt nẻ sần sùi, lại có nhiều hốc lõm giống như làn da nhăn nheo của người già và những thương tật (sẹo) trên mình họ do sự đào thải khắc nghiệt của thời gian. Cần được trình bày thêm: Do phần thân cây nằm đúng vào tầm nhìn của người thưởng ngoạn, vì vậy nếu thân bị khiếm khuyết thì giá trị của cây mai kiểng đó bị giảm sút...

Tại sao phần đế tức phần gốc cây và các rễ mọc lộ thiên trên mặt đất chậu được đánh giá là quan trọng?

Điều này cũng dễ hiểu, vì thông thường hễ nói đến cây thì ai cũng nghĩ đến phần cội (gốc cây), và xem phần gốc mới là phần quan trọng nhất. “Cây có cội, nước có nguồn”. Thực tế cho thấy, cội có3 chắc k4hoẻ thì mới giúp thân cây đứng vững được trước mọi phong ba bão táp của cuộc đời. Phần gốc cây được đánh giá là đẹp khi đoạn gốc phải phình to hơn phần thân bên trên. Ngược lại, nếu đoạn gốc suôn đuột bằng phần thân, hoặc tệ hơn là bị eo thắt hơn thì sẽ mất vẻ thẩm mỹ, do trái với qui luật tự nhiên.Và điều tệ hại này vẫn có thể xảy ra khi người làm vườn quá lạm dụng đến việc bón nhiều phân hóa học và nhất là bón phân không đúng qui cách nên từ đó lượng phân được bón vào chỉ tập trung nuôi thân cây làm cho phần thân nở nang ra, trong khi phần gốc phát triển chậm lại

Như vậy, dù mai tơ hay mai già, phần gốc phải có độ già cẫn tạo những vết nứt nẻ như những thương tật của nó. Ở gốc mai lớp vỏ bên ngoài càng làm tăng thêm phần giá trị, tạo được ấn tượng mạnh ở người xem.

Nơi phần gốc tiếp giáp với mặt đất chậu (đoạn cổ rễ): đừng nói chi mai già mà ngay cả mai kiểng vào tuổi trưởng thành mà có sự xuất hiện của năm ba đoạn rễ khí sinh bò ngoằn ngoèo trên mặt đất vừa làm tăng thêm sự già lão của cây, vừa gây được sự thích thú cho người xem. Chắc chắn ai cũng nghĩ rằng chính nhờ vào phần rễ nổi này mới giúp cây kiểng đứng vững được.

Nhưng rễ khí sinh này không cần lộ ra nhiều, vì càng chằng chịt càng làm rối mắt người xem. Đó là điều cần tránh trong nghệ thuật uốn sửa cây kiểng.

Chỉ cần có sự hiện diện của ba bốn cái rễ nổi mọc dàn trải ra nhiều phía với hình thù uốn lượn tự nhiên mới đẹp.

Nuôi dưỡng cho phần gốc cây nở nang không khó lắm, nhưng, muốn tạo cho bộ rễ khí sinh bò ngoằn ngoèo trên mặt đất chậu đòi hỏi ở kỹ thuật “đôn gốc” hàng năm của người trồng. Thường thì sau Tết một vài tuần, tranh thủ nhúng những lần thay đất mới vào chậu kiểng, nghệ nhân đôn rễ lên cao một chút... phải chờ đợi ba bốn năm sau họ mới tạo được bộ rễ nổi xinh đẹp như ý muốn.

Tại sao tán lá được coi là phần thứ yếu để xét đến?

Lẽ dĩ nhiên là tuy tán lá đóng vai trò làm đẹp cho cây, giống như suối tóc mây óng ả xõa trên bờ vai các cô gái, nhưng phần “trang trí” này lại dễ uốn sửa cho nên dù có bị khiếm khuyết cũng không là chuyện đáng lo. Việc uốn cành tạo tán cho cây mai và các loại kiểng khác không khó khăn vất vả khó khăn đối với các nghệ nhân hoa kiểng. Và việc này cũng không đòi hỏi tốn kém nhiều thời gian và công sức. Và chỉ cần từ sáu tháng tơ do mềm dẻo nên rất dễ uốn. Và chỉ cần từ sáu tháng tơ do mềm dẻo nên rất dễ uốn. Và chỉ cần từ sáu tháng tơ do mềm dẻo nên rất dễ uốn. Và chỉ cần từ sáu tháng tơ do mềm dẻo nên rất dễ uốn. Và chỉ cần từ sáu tháng tơ do mềm dẻo nên rất dễ uốn.

Một cây mai kiểng có bộ tán đẹp là nhờ vào những cành nhánh trên thân được phân bố hợp lý và linh động, hài hòa. Tán hay tàn nguyên nghĩa là cái tàn, cái lọng phủ chụp lên trên ngọn cây làm tăng vẻ đẹp của cây mai kiểng thêm lên.

Cành phải mọc vươn dài, ngay thẳng, không gãy gập và cũng không được cong queo.

Cành mọc phía dưới cùng gần gốc (phủ địa) theo tự nhiên, bao giờ cũng là cành lớn nhất và dài nhất so với các cành nhánh mọc bên trên. Các cành mọc phía trên dần lên tận ngọn thì càng ngắn dần và nhỏ dần. Nhờ đó tán lá mới có hình chóp nón, dạng cây thông, khiến tán lá trông nhẹ nhàng và thanh tú.

Một cây mai kiểng đẹp, cành phủ địa cùng không được nằm quá gần mặt thành chậu, vì như vậy sẽ che khuất phần gốc (phải chừa ít nhất là 10cm với chậu mai cao 1m, và 15cm với cây mai từ 1,60m trở lên).

Nhưng, cành phủ địa này cũng không được “đóng” quá cao (20cm) như vậy sẽ tạo sự... trống chân, chẳng khác nào người mặc quần dài mà ống quần ngắn cũn cỡn vậy, trông khó coi.

Tùy theo cây mai lớn hay nhỏ cao thấp ra sao mà tạo tán lá cho phù hợp. Tán lá phải có tỷ lệ cân đối với chiều cao và chiều rộng của cây: cây thấp mà tán rộng hoặc cây cao mà tán hẹp đều làm giảm giá trị thẩm mỹ.

Muốn thiết kế tán đẹp cho cây mai kiểng nhiều khi phải vận dụng đến kỹ thuật tạo hình để uốn sửa cấu trúc của cây vào đúng với vị trí thích hợp thì mới tạo được tỷ lệ cân đối...

Tới sao thế cây là phần được coi là dễ bắt mắt nhất lại được xếp vào hàng thứ yếu để định giá trị cây mai kiểng?

Đúng là dáng thế của cây mai kiểng thường được coi là phần hấp dẫn, có nhiều ma lực thu hút sự say mê nhìn ngắm của mọi người. Nói cách khác, cây mai nếu chưa được bàn tay nghệ nhân uốn sửa thành “cây thế” thì chưa thể gọi đó là cây kiểng được. Xấu đẹp ra sao chưa bàn đến.

Và, khi cây đã thành kiểng thế thì giá trị của nó sẽ được nâng lên mức cao hơn nhiều lần, nếu đó quả là cây có dáng thế đẹp.

Thế nhưng, sở dĩ phần này chỉ được sắp vào hàng cuối cùng để chọn lựa, vì việc tạo thế uốn sửa thế cho cây kiểng nói chung vốn là việc không quá khó khăn. Thậm chí nếu cần sửa đổi thành thế khác cho cây thay vào kiểu dáng sẵn có, với nghệ nhân có tay nghề cao, nhờ vào kỹ thuật uốn sửa, tháp ghép họ vẫn dễ dàng thực hiện được.

Mặc dầu vẫn biết, cây mai có thân cành dẻo dai nhưng so với nhiều giống kiểng khác như Mai chiếu thủy Kim quít, Cần thăng... thì cây mai khó uốn nên một số thế. Như thế thác đổ chẳng hạn. Tuy vậy, đối với nghệ nhân tay nghề cao, họ vẫn kiên nhẫn thực hiện được điều này.

Điều cần đề cập ở đây là dựa vào cách tạo dáng thế cho cây kiểng, nghệ nhân ta đã ngầm kí thác tâm sự, ý chí cùng mọi ước vọng riêng tư của mình một cách khéo léo. Vì vậy, khi ngắm nhìn một cây kiểng thế, người thưởng ngoạn thấy một chút nào đó dễ dàng biết những gì thầm kín mà người trồng kiểng đã kín đáo gởi gắm vào, chẳng khác nào mỗi cây kiểng tự nó đã có một chủ đề riêng biệt. Từ đó, người mua dễ dàng chọn lựa được cho mình một cây kiểng có chủ đề phù hợp với ý muốn của mình:

• Với người có ý chí tự lập, thân tự lập không muốn phiền lụy cây nhờ ai để sống thì lựa cây mai kiểng có thể “Trực quân tử” (cây mọc thẳng đứng, các cành ở vị trí nằm ngang, như người anh hùng đội trời, chân đạp đất, không chịu khuất phục trước một thế lực nào...) hay thế “Tùng lập” (cây thân thẳng, cành nằm ngang, ngụ ý đề cao tinh tự lập, sự gan dạ của người thanh niên mới lớn với sức lực dũng mãnh...) hoặc chọn thế “Hạc lập” (thân cây tuy mảnh khảnh, cành eo lả nhưng phần ngọn vươn cao, ám chỉ người biết sống tự lập, dù nghèo cũng không chịu hạ mình để luồn lụy ai...).
• Với người trọng điều nhân nghĩa, sống có đạo đức, tôn trọng lễ nghi... thì lựa cây mai kiểng có thể “Tam cương” (là ba giềng mối Vua tôi, Cha con, Vợ chồng, trên cây chọn ra ba cành cứng cáp gồm đủ cành vắn, cành võ, cuối cành uốn thành tay mới khéo), hay thế “Ngũ thường” (để cao năm đức tính tốt của con người là Nhân, Lễ, Nghĩa, Trí, Tín. Trên cây mai chỉ chọn lại năm cành với khoảng cách đều đặn, tạo tán cân đối, mỗi cành như vậy tượng trưng cho một đức tính của con người)...